Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju

.

Bogata kolekcja

Unikatowy zabytek techniki

Jeden z 113 pomników historii w Polsce

Początki: przed 1562

Projekty dofinansowane ze środków budżetu Państwa

Bilet skarbowy 500 zł 1794 r. – dopełnienie kolekcji numizmatów insurekcji kościuszkowskiej

21-06-2021

Całkowita wartość zadania: 425.000,00 zł

Kwota dofinansowania: 425.000,00 zł

Przyznane dofinansowanie stanowi 100,00 % całkowitego kosztu zadania.

Zbiory numizmatyczne znajdują w Muzeum Papiernictwa szczególne miejsce. Banknoty, bilety skarbowe czy pieniądze zastępcze, jako że ich nośnikiem jest papier do zbiorów przyjmowane były już od wielu lat. Istotny rozwój muzealnej kolekcji numizmatycznej nastąpił w latach 2015-2017, kiedy to dzięki dotacjom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorządu Województwa Dolnośląskiego zakupiono do zbiorów kolekcję polskich banknotów emitowanych od czasów Insurekcji kościuszkowskiej do czasów współczesnych. Zbiór ten został poszerzony dzięki przekazowi Narodowego Banku Polskiego oraz wspaniałomyślności wielu prywatnych darczyńców, a jego zasoby można podziwiać na zorganizowanej od roku 2017 stałej wystawie numizmatycznej pn. Polski Pieniądz Papierowy. W roku 2019 Wojewódzki Dolnośląski Konserwator Zabytków we Wrocławiu przekazał do Muzeum ok. 60 banknotów – zbiór pochodzący ze znaleziska w jednym z dolnośląskich kościołów. W 2020 r. dotacja Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów pozwoliła na zakup jednego z najcenniejszych polskich biletów skarbowych – 1000 zł z Insurekcji Kościuszkowskiej, natomiast w roku 2021 również w ramach dotacji NIMOZ pozyskano zbiór banknotów i grafik banknotowych czechosłowackich, banknotów czeskich oraz bonów Getta w Teresinie – łącznie 82 obiekty.

Muzeum zgodnie z przyjętą misją gromadzenia oraz upowszechniania zbiorów i wiedzy o dziejach papiernictwa polskiego i światowego w świetle dokumentowania roli papieru w rozwoju cywilizacji, konsekwentnie gromadzi zbiory numizmatyczne będące nośnikiem historycznych, politycznych i gospodarczych zmian na przestrzeni dziejów.

Księga inwentarzowa muzealiów numizmatycznych liczy obecnie 1322 obiekty.

Do zasobów zbioru udało się pozyskać niemal kompletną kolekcję banknotów Insurekcji kościuszkowskiej z roku 1794. Do nielicznych braków należały dotychczas dwa banknoty o nominałach 500 zł i 1 zł, stanowiące najrzadsze polskie pieniądze papierowe, głównie z powodu bardzo niskich nakładów. Bilet skarbowy 500-złotowy został wyprodukowany w nakładzie jedynie 500 sztuk – jest to najmniejszy nakład polskiego, jeśli nie światowego pieniądza papierowego, który był prawnym środkiem płatniczym.

Pozyskana do zbiorów Muzeum „pięćsetka” jest bardzo rzadko spotykanym egzemplarzem o fenomenalnym stanie zachowania posiadającym olbrzymie znaczenie dla polskiego dziedzictwa narodowego.

Do dnia dzisiejszego z całego nakładu emisji Insurekcji kościuszkowskiej zachowały się pojedyncze sztuki, które są niezwykle cenne pod względem kolekcjonerskim, ale również posiadają ogromną wartość jako dokument funkcjonowania naszego państwa w okresie walki o zachowanie niepodległości. Mając powyższe na uwadze, przyjęcie biletu do zbiorów publicznych zwiększy ochronę jednego z najlepiej zachowanych tego typu obiektów. Natomiast dla Muzeum Papiernictwa numizmat ma niezwykłą wartość w związku ze staraniami uzupełnienia dotkliwego braku kompletności kolekcji. Ponadto jako walor wydrukowany na papierze czerpanym ze znakami wodnymi stanowi unikatowe świadectwo techniki papierniczej z końca XVIII wieku, co zobowiązuje do pozyskania obiektu do zasobów muzealnego zbioru.

 

„Zakup dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z budżetu państwa w ramach programu własnego Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów Rozbudowa zbiorów muzealnych”

 

 


 

Zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substancji
zabytkowego pawilonu wejściowego

18-10-2021

Zadanie ma na celu zabezpieczenie i utrwalenie zabytkowej substancji pawilonu wejściowego Młyna papierniczego w Dusznikach-Zdroju. Pawilon wejściowy jako architektonicznie wyodrębniona cześć zabytku podlega zgubnemu zagrożeniu ze względu na niesprzyjające warunki naturalne lokalizacji posadowienia obiektu – fundament budynku stanowi fragment prawego brzegu koryta rzeki Bystrzycy Dusznickiej.
Celem priorytetowym jest zatem maksymalne zabezpieczenie obiektu przed destrukcyjnym wpływem wód, zarówno gruntowo penetrujących przestrzeń kamiennych podwalin obiektu i powodujących wchłanianie wilgoci przez drewnianą konstrukcję muru pruskiego górnej kondygnacji, jak i atmosferycznie utrzymujących poziom wilgotności powodującej rozwój porostów, mchów i glonów. Procesy te wzmaga dodatkowo brak nasłonecznienia elewacji budynku i jej ogrzewania. Realizacja prac zabezpieczających i renowacyjnych jest niezbędna dla utrzymania należytego stanu technicznego obiektu i celu jego społecznej funkcji.
Pawilon wejściowy o bryle regularnego ośmiościanu, nakrytego kopułowym dachem gontowym to niezwykle reprezentacyjny „przedsionek” architektoniczny całego zabytkowego kompleksu muzealnego, a dodatkowo kluczowa komunikacyjnie i ewakuacyjnie przestrzeń zapewniająca główny dostęp do Młyna papierniczego również dla osób z niepełnosprawnościami. Celowości zadania przyświeca zatem bezkompromisowe dążenie do zatrzymania destrukcyjnej korozji biologicznej tego historycznie cennego i niepowtarzalnego obiektu


Zadanie współfinansowane ze środków otrzymanych
z budżetu Województwa Dolnośląskiego