Najstarsze rękopisy na papierze z Dusznik – nasz papier świadkiem historii

Od 12 grudnia 2025 do końca marca 2026 r. w Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju prezentowana była wystawa „Najstarsze rękopisy na papierze z Dusznik”. Ekspozycja przybliżała historię papieru wytwarzanego w dusznickim młynie, jego odbiorców oraz wyjątkową wartość zachowanych arkuszy.

Punktem wyjścia do przygotowania wystawy była muzealna kolekcja blisko 150 rękopisów i druków sporządzonych na papierze z Dusznik, w tym około 70 pochodzących z XVII–XVIII wieku. Dokumenty opowiadały historię dawnych mieszkańców Śląska i ziemi kłodzkiej, a jednocześnie świadczyły o wysokim kunszcie miejscowych papierników. Pozwalały prześledzić zmiany w technologii ręcznego wyrobu papieru, sposoby znakowania arkuszy oraz różnorodność ich formatów i gatunków.

Wystawa przybliżała również dawną klientelę dusznickiej papierni — od kancelarii, urzędów i parafii, przez armię pruską i lokalne elity, aż po dwory cesarza Rudolfa II, króla Fryderyka II i króla Władysława IV. Prezentowane materiały ukazywały rynki zbytu sięgające od Kłodzka po Pragę i Berlin, potwierdzając ponadregionalne znaczenie dusznickiego papieru. Wyniki tych badań stanowiły także istotny kontekst starań o wpis młyna papierniczego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Otwarcie wystawy odbyło się 12 grudnia z udziałem licznie zgromadzonej publiczności. Gości powitali dyrektor muzeum Maciej Szymczyk oraz burmistrz Dusznik-Zdroju Urszula Karpowicz. Wernisażowi towarzyszyły prelekcja ks. prof. Roberta Romualda Kufla poświęcona dawnym metrykom kościelnym i aktom stanu cywilnego oraz pokaz filmu „Dusznicka papiernia i tajemnice arkuszy”, zrealizowanego we współpracy z TVP3 Wrocław.

Za opracowanie merytoryczne wystawy odpowiadali Maciej Szymczyk, Karolina Dyjas, Marcin Wyszyński oraz Emilia Dziewiecka. Skład katalogu, projekt i druk plansz wystawowych przygotował Krzysztof Jankowski, a realizacją techniczną i montażem ekspozycji zajął się Józef Kapica.